Geschichte der Gesellschaft

XV ROCZNICA POWOŁANIA STOWARZYSZENIA KOMBATANTÓW MISJI POKOJOWYCH ONZ

WSTĘP

W grudniu 2014 roku mija XV rocznica powołania w Warszawie Friedenssicherungseinsätze Veterans Association der Vereinten Nationen. Fakt ten był uwarunkowany szeregiem wydarzeń obiektywnych, ale najważniejszym było poczucie potrzeby powołania „wspólnoty przeżyć”[1] zrodzonych w misjach pokojowych.

Zaangażowanie Polski w misje i operacje pokojowe wynikające z porozumień międzypaństwowych (zwischen 1953 - 1973) oraz/lub z mandatu organizacji międzynarodowych (ZU 1973 r.) stanowi chlubną kartę w historii oręża polskiego. Polnische Soldaten, policjanci i eksperci cywilni byli w rejonach najbardziej zapalnych ogniskach konfliktów na wszystkich kontyngentach. Obok satysfakcji z dobrze spełnionego, odpowiedzialnego zadania pojawiły się również niezamierzone, ale trudne do zaakceptowania straty – w misjach pokojowych tylko do 1999 roku poległo kilkudziesięciu żołnierzy i cywilów, a wielu innych wróciło z rejonów mandatowych z uszczerbkiem na zdrowiu.

IDEA POWOŁANIA STOWARZYSZENIA KOMBATANTÓW MISJI POKOJOWYCH ONZ (UN SKMP)

Wstępne rozmowy sondujące możliwość powołania społecznej organizacji uczestników misji pokojowych prowadzone były przez grono uczestników misji pokojowych wiosną 1998 roku w Departamencie Wojskowych Spraw Zagranicznych. Inicjatywa znalazła uznanie i poparcie w Ministerstwie Obrony Narodowej, na co zapewne złożyła się również siła Uchwały Światowej Federacji Weteranów przyjęta na zjeździe w Seulu (15.11.1997 r.) w sprawie rozszerzenia pojęcia „weteran” na uczestników misji pokojowych. Przyspieszenie prac koncepcyjnych wiosną i latem 1998 roku zaowocowało podjęciem pierwszych konkretnych działań organizacyjnych – powołania 28 Oktober 1998 roku 7-o osobowej Grupy Inicjatywnej, której przewodził gen. Maj.. Boden. dr Roman Misztal (b. szef misji UNDOF) w składzie:

  • Bolesław Izydorczyk – zastępca szefa Grupy;
  • Józef Kowalczyk – sekretarz Grupy;
  • Tadeusz Cepaka;
  • Bernard Woźniecki;
  • ks. Marek Major;
  • Miroslaw Dąbrzalski.

Dalsze prace organizacyjno-koncepcyjne doprowadziły do zorganizowania 23 SCHUTZMARKE 1999 roku spotkania 55 Teilnehmer in verschiedenen Friedensmissionen (Korea, Vietnam, ÄGYPTEN, Syrien, Namibia, KAMBODSCHA, b. JUGOSLAWIEN) oraz wydzielenia z niej Komitetu Założycielskiego w składzie:

– Tadeusz Cepaka;
– Miroslaw Dąbrzalski;
– Jozef Kowalczyk;
Czesław Marcinkowski;
– ks. Marek Major;
Ewa Poznańska;
Zbigniew Prokopczuk;
Bernard Woźniecki.

Na bazie przygotowanych i złożonych do Sądu Okręgowego w Warszawie dokumentów (m.in. statut przyszłego stowarzyszenia) w dniu 31 Mai 1999 Jahr Friedenssicherungseinsätze Veterans Association der Vereinten Nationen zostało wpisane do rejestru w dziale A poz. RST 3713 uzyskując
NCR 0000180838.

Ten fakt pozwolił podjąć dalsze kroki organizacyjne m.in. na rzecz przygotowania I Krajowego Zjazdu Stowarzyszenia, które miało miejsce 10 września w Domu Wojska Polskiego w Warszawie. Wśród gości honorowych byli m.in. senator RP – płk rez. Wieslaw Pietrzak, członek Rady Naczelnej Światowej Federacji Weteranów – płk w st. begraben. prof. Michael Chilczuk, Direktor des Amtes des Ausschusses. Kombatantów i Osób Represjonowanych – dr inż. Luke Kaczynski, szef Zakładu Budżetowego „Misje Pokojowe” – płk mgr Kazimierz Sobka. Wielotysięczną rzeszę uczestników misji pokojowych reprezentowało około 100 Menschen (DRIN 9 Damen) z różnych garnizonów.
I Krajowy Zjazd Stowarzyszenia był zwieńczeniem wcześniejszych wysiłków, ale jednocześnie otwarciem nowego etapu do podjęcia działań związanych z realizacją celów statutowych, a w tym z budową struktur terenowych Stowarzyszenia (Off-Straßenräder, Abschnitt Problem, Clubs). Zadania te zostały złożone na barki wybranego Zarządu Głównego w składzie:

prezes ZG – gen bryg. Boden. Dr. Tadeusz Cepaka;
– stellvertretender Vorsitzender – Col.. Boden. Czesław Marcinkowski;
– stellvertretender Vorsitzender – ppłk pil. mgr Tadeusz Krzywda;
– sekretarz generalny – Col. st. begraben. Miroslaw M. Dąbrzalski;
– RECHNUNGSFÜHRER – chor. Boden. Zygmunt Stężycki;

oraz dziewięć osób z garnizonów – m.in.: Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Kielce, Krakau, Wroclaw, Szczecin. Przewodniczącym Głównej Komisji Rewizyjnej został wybrany ppłk rez. auslaufen. Tadeusz Puchala.

W trakcie dyskusji zjazdowej potwierdzono zapisy w Statucie, że Stowarzyszenie Kombatantów Misji Pokojowych ONZ jest dobrowolną, demokratyczna i samorządową organizacją skupiającą w swoich szeregach obywateli polskich mających pełną zdolność do czynności prawnych i niepozbawionych praw publicznych (§ 2. Punkt. 1), sowie in Polen lebenden Ausländer und die Erfüllung der Anforderungen für eine Mitgliedschaft. Celem aktywności Stowarzyszenia jest aktywne działanie na rzecz integracji środowiska i reprezentowania jego interesów wobec władz państwowych, administracyjnych oraz samorządowych.

Na I Krajowym Zjeździe Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ uchwalono „Program i główne kierunki działalności Stowarzyszenia", które stały się bazą do dalszej aktywności Zarządu i formowania terenowych kół Stowarzyszenia.

FORMOWANIE SIECI KÓŁ STOWARZYSZENIA

Okres po I Krajowym Zjeździe Stowarzyszenia do mniej więcej wiosny 2000 roku był okresem pracy organizacyjnej nad strukturami krajowymi (Tabela 1) oraz nawiązywania roboczych kontaktów Zarządu Głównego z instytucjami wojskowymi, stowarzyszeniami i związkami kombatanckimi, a w tym m.in.:
wizyta u wiceministra MON (26 Oktober 1999 r.);
wizyta w Zarządzie Głównym Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy WP (30 Oktober 1999 r.);
spotkanie z przedstawicielami Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK (17 November 1999 r.);
wizyta robocza w Federacji Stowarzyszeń Rezerwistów i Weteranów Sił Zbrojnych RP (25 November 1999 r.);
spotkanie w Zarządzie Głównym Związku Inwalidów Wojennych RP (6 Dezember 1999 r.);
spotkanie kurtuazyjno-robocze z kierownictwem Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON (8 Dezember 1999 r.);
wizyta prezesa Zarządu Głównego Stowarzyszenia u szefa Sztabu Generalnego WP (8 SCHUTZMARKE 2000 r.).

Formowanie sieci kół Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ formalnie rozpoczęło się po I Krajowym Zjeździe. Już we wrześniu 1999 r. zostało zarejestrowane w Zarządzie Głównym pierwsze koło Stowarzyszenia – in Bydgoszcz. Podstawowe informacje o dynamice procesu formowania struktur krajowych zawiera tabela 1, która obejmuje listę 27 garnizonów.

Tabela 1. Informacje o sieci kół Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ w początkowym okresie organizowania

Lp. Garnizon Przewodniczący Koła Data założenia
1. Bydgoszcz Franciszek OSTROPOLSKI 10.1999
2. Torun Piotr ŚMIETANOWSKI 10.1999
3. Jarosław Zbigniew BROŚ 10.1999
4. Gliwice Tadeusz SWARYCZEWSKI 26.10.1999
5. Wroclaw George BANACH
6. Giżycko
7. Warschau – Praga Józef OŻÓG 27.11.1999
8. Warschau – Bemowo Janusz GOROSZCZENKO
9. Bartoszyce Zdzisław WOJDAN 1.12.1999
10. Bialystok Romuald NAUMANOWICZ
11. Kolobrzeg Zbigniew SZYMAŃSKI
12. Rzeszow Roman HAMERLA
13. Krosno Odrzańskie Jan WOJTOWICZ 2000
14. ZAP
15. Warszawa – Śródmieście Wiesław KROCZ
16. Warszawa Ursynów Szczepan GÓRAL
17. Gdańsk Edward WEJNER
18. Koszalin Jerzy KOWAL 10.02.2000
19. Szczecin Andrzej KULBIEL 16.12.2000
20. Poznan Janusz DOROSZKIEWICZ
21. Skierniewice Eugeniusz WIŚNIOWSKI
22. Grudziądz Jerzy KLITA
23. Bielsko-Biała Stanisław KRAWCZYK
24. SÄGE John BEKIERSKI
25. Opole Stanisław HŁADKI 6.04.2000
26. Lublin Andrzej ŚWIĄTKOWSKI
27. Denken Antoni SZYNGLAREWICZ 10.02.2001

Źródło: opracowanie własne.

ACHT: uwzględniając brak danych w tabeli, autor prosi o kontakt mailowy (marcinkowski.cz.@gmail.com) osoby posiadające istotne dane w celu uzupełnienia brakujących informacji.

Zamknięciem pierwszego etapu procesu rozwoju struktur krajowych było podpisanie 6 Juli 2000 Jahr Porozumienia o współpracy Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych z komórkami organizacyjnymi Ministerstwa Obrony Narodowej oraz jednostkami organizacyjnymi podporządkowanymi i nadzorowanymi przez Ministra Obrony Narodowej.

*

W konkluzji należy uznać, że początkowy okres w organizowaniu Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ (1998 - 2000), obejmujący wytężoną pracę członków założycieli, sympatyków Stowarzyszenia i Zarządu Głównego stworzył dobre podstawy do pełnego sukcesów XV-lecia.

Marcinkowski Czesław, dr wiceprezes Zarządu Głównego

[1] zob. rozmowa z gen. bryg w st. begraben. dr Tadeuszem Cepakiem, Erfahrung der Gemeinschaft, „Polska Zbrojna” nr 6, luty 2000 r.